• 7 jaar garantie
  • Hoge capaciteit
  • Multifunctioneel
Reading time: 5 min

Ankarsum Assistent – Al 75 jaar in gebruik

De oorsprong van de Assistent-keukenmachine gaat terug tot 1937 toen Electrolux de rechten op het apparaat en de naam kocht…

De oorsprong van de Assistent-keukenmachine gaat terug tot 1937, toen Electrolux de rechten op het apparaat en de naam kocht van een bedrijf in Eskilstuna. Assistent was in die tijd een keukenmachine voor professioneel gebruik en werd als te groot beschouwd voor reguliere huishoudens. Ingenieur Alvar Lenning kreeg daarom de opdracht om de keukenmachine te herontwerpen en een model te creëren dat geschikt was voor alle soorten huishoudens. Lenning verwerkte de verschillende onderdelen in een gestroomlijnde aluminium behuizing die het toestel een zeer modern uiterlijk gaf en gemakkelijk schoon te houden was. De motor was beige/crèmekleurig geschilderd, de kom was van roestvrij staal en het blad en de rol waren van hout. In 1940, tijdens de Tweede Wereldoorlog, lanceert Electrolux zijn nieuwe keukenmachine Assistent, die zeer positief werd ontvangen. Het was tevens een apparaat dat geschikt was het bereiden van traditionele Zweedse gerechten en gewoonten.

De bijbehorende gebruikershandleiding – een assistent in de keuken – presenteert de negen functies van de keukenmachine: kloppen, mixen, kneden, puree, roeren, malen, raspen, zeven en worsten vullen. Een klantbeoordeling van mevrouw M. Tengvald in Ã…msele zegt:

“Het ontwerp is zeer goed doordacht; het is zelfs verleidelijk om te zeggen dat het ingenieus is. Ik zou het als een goede daad beschouwen als ik enkele mannen hier in het land kon overtuigen om het te kopen en zo het leven van huisvrouwen een beetje makkelijker te maken.”.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden zowel voedsel als materialen gerantsoeneerd en dit had een effect op de Assistent. Voor het rantsoeneren van voedsel werd een speciaal noodkookboek bijgevoegd om alle ingrediënten zo goed mogelijk te gebruiken – niets ging verloren. Door het materiaaltekort na de Tweede Wereldoorlog had de keukenmachine tussen 1945 en 1949 een levertijd van drie jaar. Natuurlijk, dit was verwoestend voor de verkoop, maar als u enige vorm van gebrek of zwakte had en een arts kon certificeren dat een Assistent de situatie gemakkelijker zou maken, dan kon u de rij passeren. Dit betekende dat Electrolux in deze jaren een aanzienlijk aantal doktersberichten ontving van klanten die hun keukenmachine zo snel mogelijk wilden hebben.

Er kwamen steeds nieuwe accessoires op de markt en om ze netjes en opgeruimd te houden, kon je een speciaal accessoireskastje krijgen in bijpassende beige/crème om ze netjes in op te bergen. Als u in uw keuken geen ruimte had voor een accessoirekast, dan kon u in plaats daarvan een keukenlade met geschikte vakken inrichten. Gratis tekeningen konden worden besteld bij Electrolux. Zo konden de accessoires allemaal samen op één plek in de keuken worden opgeslagen, bij voorkeur dicht genoeg bij het apparaat, zodat ze gemakkelijk toegankelijk zijn zonder dat je er naar op zoek hoeft te gaan.

In de jaren ’50 werdde technische innovatie van de centrifugaalschakelaar geïntroduceerd. Dit vormde de overbelastingsbeveiliging van de keukenmachine, dus als het deeg te zwaar was of als het te fijnhakken vlees te zwaar was, en de snelheid te laag, dan zou de motor stoppen. In de jaren vijftig werden ook andere arbeidsbesparende accessoires geïntroduceerd, onder het motto ‘Enklare, godare, lättare, snabbare med assistent specialtillbehör’ (eenvoudiger, beter, lichter, sneller met Assistent’s speciale accessoires). In de jaren ’50 werden ook messen en rollen van kunststof in plaats van hout geïntroduceerd. Dit was een grote verbetering en betekende dat de gebruikers het zwellen of het barsten van het hout niet langer hoefden te verduren.

100.000 Assistant’s in Zweedse huizen

In 1957 werd de 100.000ste Assistent verkocht, en de 100.001ste machine werd gekocht door Harry Martinsson, die het aan zijn vrouw Ingrid gaf voor Kerstmis:

“Waarom heb ik haar zoiets als dit gegeven voor Kerstmis? Nou,” zegt de heer Martinsson, “Huishoudelijk werk kost zoveel tijd en ik denk dat een huisvrouw zoveel mogelijk dingen moet hebben om het gemakkelijker te maken. De Assistent maakt het koken een stuk makkelijker en – en ik denk dat dit net zo belangrijk is – het brengt een beetje spel in de keuken. Met andere woorden, het maakt het werk leuker.”

In 1969 verhuisde de productie naar Västervik en in hetzelfde jaar werd de Assistent Variomat geïntroduceerd, de grootste verandering sinds de introductie van het apparaat in 1940. Het gestroomlijnde ontwerp werd vervangen door een meer vierkant ontwerp geïnspireerd door de Amerikaanse auto-industrie van die tijd. Naast het nieuwe ontwerp had de Assistent Variomat een timer en variabele snelheidsregeling. De Assistent was de enige keukenmachine op de markt met deze eigenschappen en was opnieuw een groot succes.

De assistent-keukenmachine werd steeds populairder en in 1974 werd de 250.000ste machine geleverd. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was er in de keuken een mode voor gedurfde kleuren en in 1976 werd de eerste assistent in nieuwe kleuren geïntroduceerd – in de modieuze combinatie van oranje en bruin.

In 1995 kreeg het motorhuis opnieuw een compleet nieuw ontwerp. De gestroomlijnde vorm had een renaissance; de consument was het vierkante ontwerp, dat sinds de jaren zestig de standaard was, beu. Voor de Assistent betekende het nieuwe, zachte ontwerp een soort terugkeer naar de vloeiende, gestroomlijnde vorm die het apparaat oorspronkelijk had. Dit was het derde ontwerp voor de keukenmachine sinds de introductie in 1940.

In 2001 werd de fabriek in Ankarsrum verkocht aan AB Traction en werd het bedrijf omgedoopt tot Ankarsrum Industries. Ankarsrum Assistent AB is één van de drie bedrijven in de groep. De focus van Ankarsrum Motors AB ligt op de productie van draai- en gelijkstroommotoren en Ankarsrum Die Casting AB giet en verwerkt aluminium componenten.

Tekst: David Leidenborg, bedrijfshistoricus

Loading